Woensdag 29 februari 2012

Ik begin me eindelijk weer een beetje normaal te voelen, maar ik denk dat het nog wel nodig is voor mijn verwerking om toch het één en ander over de afgelopen paar dagen op papier te zetten. Gister was namelijk de grootste rotdag die we tot nu toe hebben meegemaakt. Elskarin is gisterochtend toen we uit Cuba weggingen van boord gestapt.

Afgelopen vrijdagavond ontdekte ze knobbels in haar borsten. Zaterdag en maandag heeft ze vele uren doorgebracht in het Cubaanse ziekenhuis en de uiteindelijke conclusie maandagmiddag was, dat er inderdaad duidelijk iets zat, maar dat ze niet met zekerheid konden zeggen wat het nou was. Het dringende advies was dan ook om zo snel mogelijk vervolgonderzoek te doen hiernaar. Daarom is ze gisteravond terug naar Nederland gevlogen.

Niet alleen voel ik me ontzettend kwaad op het lot en het leven, ik voel me ook ontzettend machteloos. Het liefst was ik gister met Els meegegaan terug naar Nederland om haar op welke manier dan ook te kunnen bijstaan. Niemand ter wereld zou dit soort dingen mee moeten maken en dan al helemaal Elskarin niet. Zo'n fantastische vrouw die toch al zo'n zwaar leven heeft gehad, gun je juist alle geluk van de wereld en alleen maar mooie dingen in de rest van haar leven.

Daarnaast heb ik me de afgelopen twee dagen ook ontzettend eenzaam, egocentrisch en schuldig gevoeld. Ik ben mijn maatje aan boord kwijtgeraakt en ik mis haar ontzettend. Het voelt net alsof er een groot gat is ontstaan en ik weet niet goed hoe ik deze moet opvullen. Ik ben simpelweg niet in staat om de anderen aan boord te troosten of te steunen, omdat ik volledig bedolven raak onder mijn zelfmedelijden. Dit terwijl sinds gisterochtend ook alle leerlingen en de rest van de bemanning met rode ogen rondlopen en elkaar af en toe een dikke knuffel geven. Ik kan mezelf er maar niet toe zetten om mijn rol hierin te vervullen en blijf lusteloos op bed liggen.

Daar komt bij dat de zee sinds vertrek weer erg onrustig is en we keihard wind tegen hebben. De voorspelling is wel dat de wind gaat draaien en we snel de motor weer uit kunnen zetten en de zeilen kunnen hijsen. Het kan me eigenlijk allemaal even heel weinig schelen. Ik heb me voor alles en iedereen afgesloten en doe net alsof ik er niet ben. Het leven gaat door, zeggen ze dan, maar voor mij op dit moment niet. De wereld staat nu even stil...

 

Maandag 27 februari 2012

Eigenlijk zouden we gisterochtend vroeg al vertrekken richting Bermuda, maar helaas moesten er vandaag nog wat zaken gekocht en gergeld worden in Cuba die niet in het weekend konden. Daardoor hadden we een fijne rustige zondag aan boord waarbij alle leerlingen rustig hun planning op een rijtje konden zetten voor school en daarnaast hun Cuba zelfreflectie konden afmaken.

Het was erg warm en bijna windstil aan boord, dus werd het na de lunch de hoogste tijd om de afkoeling op te zoeken. Joost, Sacajawea en Anne hebben de hele groep meegenomen naar een echt Cubaans strand een stukje wandelen van de haven af. De duffe koppies die van boord gingen, waren duidelijk op het strand achtergelaten en een ieder leek weer helemaal opgeladen en energievol na deze onverwachte verkoeling.

We hadden bij de lunch al heerlijke aardappeltjes met schnitzel gekregen, maar bij het diner werden we pas echt verwend doordat de kapitein met de keukenploeg samen heerlijke kroketten had gemaakt met en koude aardappelsalade erbij. We hebben nog lang op het dek met een groepje leerlingen en bemanning zitten praten en werden door een melig gevoel overvallen. Iets te laat met het oog op de open ramen om ons heen (Tess vertelde ons de volgende ochtend dat ze in haar bedje had liggen meegrinniken om alle flauwe grappen en opmerkingen van ons), wisten we rond elf uur toch ook ons bedje te vinden.

Vanmorgen zijn alle leerlingen weer met hun schoolvakken begonnen en de eerste drie toetsen zijn ook alweer gemaakt. Net als de eerste paar dagen nadat we vanuit Panama aan boord kwamen is de leergierigheid en de motivatie bij zo goed als iedereen verbazingwekkend hoog. Heerlijk om te zien! Zeker als je bedenkt dat iedereen er een beetje van baalt dat we nog altijd niet weg kunnen. Hopelijk gaan we vanavond weg, want dit stilliggen in de haven is niet onze favoriete bezigheid.

Zojuist heb ik een lesje over kunst gegeven en hierin met de leerlingen besproken wat ze in Cuba hebben gezien en wat daarvan ze echt geraakt heeft. Daarna hebben we met de hele groep een beetje trachten te verwoorden wanneer iets nou echt goed is, wat kunst nou precies is en waarom het ene je wel raakt en het ander je niet. Dit hebben we besproken op het gebied van zang, dans, film, foto en natuurlijk beeldende kunst. Ik was een hele trotse moeder toen ik hoorde wat voor prachtige inzichten er uit deze groep 15 jarige allemaal kwam! Heel gaaf!

 

Zaterdag 25 februari 2012

De laatste ochtend zonder kinderen aan boord. Van deze gelegenheid heb ik gebruik gemaakt door lekker mijn kleren te wassen, uitgebreid te douchen en al mijn spulletjes weer te installeren in mijn hut. Om 13:00uur kwam de grote touringcar de hoek alweer om en kwamen alle kinderen om de beurt aan boord. Ze hebben na de lunch hun tijd volgemaakt met het inruimen van hun kamers, het schrijven van hun dagboeken en blogjes, de sailmails van de ouders te beantwoorden en daarnaast te reflecteren op hun leerproces in Cuba en wat hun ervaringen hiermee waren.

We lagen die avond heerlijk rustig aan de kade, dus hebben we direct van de gelegenheid gebruik gemaakt om het grote filmscherm op te hangen op het middendek. Iedereen installeerde zich met kussens, stoelen en hangmatten en toen hebben we acht tot tien uur 's avonds de film "The motorcycle diaries" gekeken. Ik had deze film over de jeugd van Ernesto "Ché" Guevara al een paar keer gezien, maar om deze nu na twee weken Cuba en in Cuba aanwezig te kijken was een zeer bijzondere ervaring.

Onze leerlingen vonden hem ook fantastisch en waren zeer onder de indruk van de prachtige beelden en het verhaal over de jeugd van deze volksheld hier. Ze bleven er nog een tijdje over napraten, maar werden al snel overmand door hun slaap. Niemand scheen er moeite mee te hebben om lekker vroeg naar bed te gaan, zelfs niet toen we ze verteld hadden dat ze mochten uitslapen de volgende ochtend, aangezien het zondag was.

Het voelde zo fijn om weer met iedereen samen aan boord te zijn. Ook Till was weer van de partij en de hele boot was zichtbaar blij dat hij de groep weer wat completer maakte. Ik kreeg ook het gevoel dat elk van ons echt het idee had dat we weer thuis waren gekomen en dat we toch stiekem onze Regina met bemanning erg gemist hadden. We hebben ook weer heel veel zin om lekker te gaan varen en het uitzicht op land weer in te ruilen voor het uitzicht op de prachtig azuur-blauwe zee.

 

Vrijdag 24 februari 2012

Vanmorgen met z'n vieren het meest uitgebreide ontbijt in dit land tot nu toe genoten. Heerlijke broodjes, eitjes, fruit en beleg samen met een passievruchtenshake en koffie zorgden ervoor dat wij onze dag vol energie konden beginnen. Joost is teruggegaan naar de groep, die inmiddels was gearriveerd bij het museum van de revolutie en ik ben samen met Els en Anne de hele stad doorgebanjerd. Wat heerlijk om zo'n vrije dag te hebben en op een hele relaxte manier van hot naar her te lopen en dingen te ontdekken zonder dat je als een duf schaap achter de gids en groep aan moet banjeren.

Nadat we kerken, galeries, de haven, de pleinen, winkels en straten hadden bezocht zijn we gaan lunchen op een allerliefst pleintje omringd met oude ruïnes. Hierna hebben we onze spullen opgehaald en een taxi genomen naar de Marina Hemingway. Om 15:30uur waren we weer aan boord en werden verwelkomd door de kapitein, Valerie en de 6 gasten met wie ze naar Mexico waren gevaren. De hele gezellige groep Amsterdammers liet ons weten dat ze in zo'n korte tijd de Regina nu ook als hun eigen thuis beschouwden en dat ze het jammer vonden om haar weer te moeten verlaten.

Die avond ben ik samen met Elskarin en Anne naar het chinees afhaal restaurant gehaald. We hebben heerlijk onze bakjes opgepeuzeld aan een boord van een zo goed als lege Regina. De Amsterdammers waren lekker Havana ingegaan om te genieten van de Salsamuziek en dans. Wij waren heerlijk moe en tevreden na de maaltijd en zijn lekker onze mandjes ingekropen. Het eerste nachtje weer aan boord in onze eigen bedjes, super!

 

Donderdag 23 februari 2012

Terwijl de kinderen vanmorgen bij CIJAM weer op het land aan het werken waren, was ik de hele erg druk bezig met uitslapen, lezen, douchen en ontbijten. Jaap was wel al vroeg de deur uit om een poging tot internetten te doen en nog wat rond te wandelen in de stad. Rond half één hebben we samen een taxi gepakt naar het oude deel van de stad en hebben als rijke toeristen zitten lunchen bij Hotel Ingleterra aan het Parc Central.

Juist toen we klaar waren met de lunch, arriveerden Els en Anne, die een paar dagen Trinidad en Bocas achter de rug hadden. Jaap is toen op eigen houtje Havana Vieja gaan ontdekken en ik ben met Anne en Els naar de casa particulare gegaan die ze voor ons geboekt hadden. De rest van die middag zijn we met zijn drieën heerlijk de stad ingegaan en mijn beeld van Havana werd een stuk positiever dan de dagen ervoor. We waren nu in het toeristische Havana terechtgekomen en dit doet denken aan steden zoals Rome, Florence en Sienna. Leuke kleine straatjes, gezellige cafeetjes, mooie pleinen en kerken en achter veel openstaande voordeuren prachtige verborgen binnenplaatsen en mysterieuze trappenhuizen.

Joost voegde zich nog bij ons voor een drankje en een hapje 's avonds en ook Jaap liepen we heel toevallig ook weer tegen het lijf (Havana telt zo'n 3 miljoen inwoners, dus dat is best bijzonder). Samen met Els, Anne en Joost heb ik die nacht heerlijk geslapen in onze Casa. Een heel voldaan gevoel over alles wat we die dag gezien hadden in Havana Vieja.

Ondertussen waren de leerlingen naar een dansworkshop in Caimito geweest met de kinderen van de CDR, het buurtcommittée. Woensdagavond waren ze hier namelijk al op bezoek geweest en hadden frisdrank, schriften en pennen uitgedeeld. Na de dansworkshop hebben onze leerlingen een Hollandse avond georganiseerd in het kamp voor het personeel aldaar. Tomatensoep en muziek van eigen bodem werden onder andere aangeboden aan de CIJAM-mensen.

 

Woensdag 22 februari 2012

Vandaag begonnen we al vroeg na het ontbijt met onkruid wieden in de moestuin en op het land tussen de Yucca's. Toen we hiermee klaar waren en lekker gedoucht en geluncht hadden, bracht de bus ons naar het "moderne" deel van Havana. De term vergane glorie schiet je direct naar binnen als je dit deel van de stad binnenrijdt. Een deel van de oude koloniale panden is prachtig opgeknapt en goed bewaard gebleven. Hier zitten vaak de consulaten, ambassades en andere overheidsinstanties in. Een ander deel is omgetoverd tot hotel en hierdoor ook in keurige staat. Echter staan hiertussen een heleboel prachtige oude panden letterlijk op instorten. Deze tegenstelling geeft de wijk iets magisch, maar ook iets triests.

De leerlingen zijn de hele middag lekker met z'n allen gaan shoppen langs de 23rd street, oftewel de hoofdstraat van dit deel van de stad. Jaap en ik zijn echter naar het huis van Martha gelopen; een vriendin van onze gids Marguerita en tevens voorzitter van het bejaardendeel van de partij. Zij onderhield namelijk samen met haar dochter een Casa Particulare, oftewel een soort B&B. Jaap en ik gingen eindelijk het goede voorbeeld van Joost volgen en even een paar daagjes vakantie vieren in Havana.

Nadat we onze spullen in onze kamer hadden gezet en hadden genoten van het prachtige uitzicht over de stad vanaf ons dakterras is Jaap vertrokken richting een Rumba-feestje en ben ik de stad ingelopen op zoek naar boeken, ansichtkaarten en eten. Wat een gedoe zeg met die verschillende munteenheden. Bij de ene winkel kun je niet met CUC's betalen en bij de andere weer niet met CUP's. Toeristen en Cubanen worden hierdoor enigszins gescheiden gehouden en je zult dus als toerist niet snel met een Cubaan in hetzelfde restaurant, bar of winkel komen.

Daarnaast is het vaak heel onduidelijk wat de winkel nou eigenlijk verkoopt en staan er overal lange rijen als er ergens veel te koop is, of als het om een schaars product gaat. Met heel veel moeite had ik dan toch de spullen gevonden die ik nodig had en mijn avondeten werd uiteindelijk een broodje hamburger bij een lokale cafeteria, alhoewel ik me had voorgenomen om zelf iets te koken.

Jaap was een uurtje na mij ook terug in de Casa en we hebben samen op het dakterras nog heerlijk ervaringen uitgewisseld over dit interessante land. Uiteindelijk lagen we beiden al om half tien op bed, want al die nieuwe indrukken vergen een hoop energie! Daar kwam bij dat we ook wel echt hele fijne zachte bedden hadden bij Martha...!

 

Dinsdag 21 februari 2012

Of het nou het voedsel in het kamp, het water ofde sinaasappelsap is geweest weet ik nog steeds niet, maar zondag en maandag was ik geveld met een behoorlijke buikgriep. Letterlijk twee volle dagen op bed gelegen en niks kunnen eten of doen. Terwijl mijn lichaam tegen de vieze beestjes aan het vechten was, zijn onze leerlingen naar het strand gegaan zondag en hebben ze een lokale markt bezocht. Maandag zijn ze naar Havana gegaan en hebben een prachtige muurschildering gemaakt om een deel van de "moderne" stad op te vrolijken. Ook zijn ze naar het illiteracy museum geweest die ochtend om meer te leren hoe ze het analfabetisme in dit land hebben weten aan te pakken.

Dinsdag kon ik zowaar weer een beetje bewegen en heb ik bij het ontbijt ook nog wat brood naar binnen kunnen werken. We zijn die ochtend vertrokken naar het Plein van de Revolutie. Hier staat volgende maand de paus ook handjes te schudden met Fidel (als hij dan nog bij ons is tenminste) en het was een bijzondere gewaarwording om op deze plaats te zijn. We zijn nog met de lift de toren van het monument ingegaan om van heel hoog uitzicht over de hele stad te hebben.

Vervolgens zijn we naar het Casa di Amistad gegaan om te lunchen. Vrij vertaald is dit het huis van de vriendschap tussen de verschillende volken. Ik was nog altijd een beetje wankel op de beentjes, maar na deze lunch was ik weer zo goed als de oude. Dat was maar goed ook, want na de lunch werden we getrakteerd op een bezoek aan de ISA. Dit is de kunstacademie van Havana en dan kunst in de breedste zin van het woord. De vervolgopleiding voor dans, zang, muziek en beeldende kunst zit hier allemaal bij elkaar.

De selectie is zeer streng en dat zie je dan ook duidelijk aan het niveau van de kunstwerken die er te bezichtigen waren. Wij hebben een rondleiding gekregen langs alle ateliers van de beeldende kunsten en mochten een kijkje nemen bij de werkplekken van de kunstenaars. Ik was er bijna niet meer weg te krijgen. Wat een prachtige ruimtes en een inspirerende kunst allemaal zeg. Prachtige apparatuur ook in alle lokalen. Hele mooie grote ovens voor het keramiek, enorme machines voor het maken van zeefdrukken en nog veel meer gave persen en materiaal.

Ik vond het een vreemde gewaarwording dat er door de regering klaarblijkelijk zoveel wordt geïnvesteerd in de kunsten en het onderwijs en dat wij in Europa toch nauwelijks gehoord hebben van beroemde Cubaanse kunstenaars, muzikanten en artiesten. Ergens gaat er in het systeem dan waarschijnlijk toch iets mis, want het niveau op de academie was in mijn ogen erg hoog.

We sloten de dinsdag af bij de ICAP, oftewel het instituto cubano di amistad del pueblo (vriendschap tussen de volken). Hier hebben wij met een vertegenwoordigster van de partij heel fijn gesproken over Cuba en het communisme en de effecten hiervan op alle niveau's in de samenleving. Ze bedankte ons na afloop ook voor het enthousiasme en de inbreng van onze leerlingen, want die vroegen haar de oren van het hoofd en stonden te springen om hun ervaringen in dit land met haar te delen. Heel mooi om te zien dat ze op deze leeftijd al ervaren hoe anders een samenleving kan zijn ingericht dan thuis in Nederland en wat hier de positieve en negatieve kanten van zijn.

 

Zaterdag 18 februari 2012

Vandaag weer veel gezien en gehoord van Marguerita. We hebben een bezoek gebracht aan een voorbeelddorp voor de Cubaanse toeristen waar ze onder andere papier recyclen, zelf koffie maken (met een cheetje erin op je melkschuimlaag) en waar ze een moderne bouwstijl hebben waarbij ze zoveel mogelijk rekening proberen te houden met het milieu.

Na al deze informatie en het bezichtigen van de interessante woningen mochten we even lekker een paar uurtjes afkoelen en bijkomen bij de watervallen. Door de recente droogte waren deze echter niet spectaculair, maar fijn genoeg om even te relaxen. We zijn die middag gaan eten bij een oud koloniaal huis, wat qua bouwstijl was geinspireerd door de franse kastelen en chateux. Prachtig uitzicht over de vallei van Vinales en de naam Bella Vista was dan ook treffend gekozen.

De bus bracht ons vervolgens naar Cijam; het campemento internationele de Julio Antonio Mella vlakbij het dorpje Caimito op zo'n 25km ten westen van Havana. Hier zijn het hele jaar door internationale brigades van vrijwilligers te gast uit de hele wereld die naar Cuba komen voor verscheidene projecten. Ze werken op het land en in de omringende communities en ondertussen leren ze de cultuur van Cuba kennen en praten hier veel over en genieten van de internationele feesten samen en de interactie. Het zijn veelal brigades uit latijns-amerika en dit weekend zat er een groep geneeskunde-studenten uit Nicaragua. Zij studeerden allen in Havana (sommigen ook iets anders dan geneeskunde zoals communicatie of economie) en hadden besloten dat het goed was om eens in de zoveel tijd een weekend samen te komen uit heel Cuba en hun ervaringen te delen met elkaar.

We werden warm ontvangen door Emilio, de manager van het kamp, en deze nodigde ons namens de studenten direct uit om die avond mee te doen met het afscheidsfeestje, want zij zouden de volgende ochtend alweer vertrekken. Helaas zou dat tevens betekenen dat wij de rest van de week de enigen in het kamp waren en de interactie met andere vrijwilligers waar we zo op gehoopt hadden bleef dus jammer genoeg uit.

Nadat iedereen zijn bagage in zijn kamer had gedumpt, kregen ze de opdracht van Joost om een manifesto te maken in drie groepen als ware ze Fidel Castro rond 1960. Je hebt net die schurk van een Batista weten te verjagen en je hebt de macht gekregen om van het eiland een paradijs te maken. Hoe pak je dat aan? We stonden met het docententeam versteld van de ideeën op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, politiek en economie waarmee onze leerlingen op de proppen kwamen. Ze waren niet meer te stoppen tijdens de discussie tussen de drie verschillende groepen over hun aanpak en ideeën. Het was dat we moesten eten en dat het behoorlijk afgekoeld was, maar anders waren ze de hele nacht hiermee doorgegaan.

Na het eten begon het feest van Nicaragua en onze kids durfden zich hier eerst niet echt in te mengen. Ze liepen met een grote boog om de dansende groep van 60 studenten heen en bleven een beetje op hun kamer hangen, in de veronderstelling dat de uitnodiging alleen maar een beleefdheid was geweest en dat het feest toch echt een privé-aangelegenheid was. Niks bleek echter minder waar, toen ik op een gegeven moment drie verlegen Nicaragua-kinders voor mn neus kreeg, die in gebroken Engels vroegen of we toch alsjeblieft mee wilden dansen en doen. Dat hoefde ik onze groep geen twee keer te zeggen en binnen een mum van tijd stonden er ook allemaal blonde lange dansers in de deinende groep.

Het feest ging nog door tot in de kleine uurtjes, maar onze lieve schatten waren helemaal op na de lange reis en wisten al vroeg af te haken en hun bedjes op te zoeken. Ik heb het zelf nog wel een tijdje vol weten te houden, mede dankzij Mani, Emilio, Anna, Mari en Lea; het personeel van het kamp. Heerlijk gedanst met deze schatten en wederom ervaren hoe oprecht lief en vriendelijk de Cubanen zijn.

 

Vrijdag 17 februari 2012

Vandaag was denk ik wel de meest slome dag van de hele reis. Een echte "volg de gids en zit in de bus" dag. We zijn naar één van de mooiste streken in Cuba gereden en hebben hier vooral veel in de bus gezeten en verder een tour door de grotten gedaan. Toevalligerwijs kwamen we ineens Elskarin en Anne tegen, die door Martin de wal in Cuba waren opgestuurd om hun broodnodige rust en vrije tijd te pakken. Ze hebben even een hapje met ons meegeluncht en zijn vervolgens weer doorgegaan met hun eigen reis door Cuba. Ze gaan na Vinales door naar Trinidad en Bocas.

Na de lunch mochten we nog een bezoekje brengen aan een orchideeëntuin en net toen we dachten dat we niet bejaarder konden worden, waren we gelukkig weer terug in het hotel om nog even heerlijk in het zwembad te kunnen duiken voor het eten. Het was ook wel echt heel veel heen en weer rijden, want Vinales en Soroa liggen vlakbij Pinar del Rio en het was de bedoeling om dit op zondag te doen, maar toen zaten we nog overwacht op zee. Iedereen heeft wel lekker kunnen slapen en lezen in de bus, dus we waren redelijk opgewekt nog bij het avondeten.

 

Donderdag 16 februari 2012

De volgende ochtend stond de bus om 9:00uur weer klaar met Pepe en Marguerita om ons naar de hogeschool der beeldende kunsten te brengen. We begonnen ons inmiddels wel een beetje als bejaarde Japanse toeristen te voelen, maar wegens het gebrek aan brandstof in dit land is een andere manier van reizen met zo'n grote groep zeer lastig te regelen. Daarom legden we ons er maar bij neer, dat een hoop van de mooie dingen die we zagen een ruit ervoor had zitten en concentreerden ons op de waterval aan informatie die we nu wederom over ons een heen kregen van Marguerita. Echt een schat van een mens van een jaar of 65 die waarschijnlijk nooit in haar leven de stopknop heeft gevonden voor haar stem.

Na het welkomstpraatje bij de kunstschool mochten we een kijkje nemen bij de expositie met het werk van de leerlingen. Veelal keramiek, tekeningen en schilderijen sierden de ruimte, maar tot mijn grote vreugde ook een hoop grafiek, zoals etsen, lino's en houtsneden. De werken barstten van de emoties en symboliek dankzij de beperkingen die de kunstenaars in dit land ervaren. Los van de economische crisis en het embargo van de VS biedt de uitvoer van het communisme natuurlijk naast alle positieve kanten ook een behoorlijke portie van vrijheidsbeperking. Dit kwam de kunst van deze leerlingen echter absoluut ten goede.

Vervolgens hebben we een rondleiding gekregen door de verschillende teken- en schilderlokalen met prachtige werken van de Cubaanse leerlingen. Ik kon me hier echter niet zo heel goed op concentreren, want het enige waar ik al vanaf de eerste seconde naar binnen wilde vliegen was het grafiek lokaal. Ik stond boven op de galerij naast het schilderlokaal verlangend te kijken naar de etspers in de deuropening beneden, toen de docent van de desbetreffende technieken mij vrolijk wenkte. Nadat ik de trap was afgevlogen leidde hij mij naar binnen in een ruimte waar ik spontaan van ging kwijlen.

Helaas sprak hij geen woord Engels, maar dankzij mijn gebrekkige Spaans en een hele hoop handgebaren wist hij mij veel te vertellen over de verschillende technieken die ze hier gebruiken. Hij was zelf net begonnen als docent, een jaar of 26 was hij schat ik en de oudere docent was al even enthousiast en vriendelijk in het mij uitleggen en showen van de verschillende werken. Een half uurtje later kwam de rest van de groep ook binnen en ik heb mijn enthousiasme op ze overgebracht en alles wat ik wist verteld over het maken van etsen, kartondrukken, houtsnede, steendrukken en linosnedes.

Het was helemaal een briljant einde van de ochtend toen ze ons ook nog allemaal drukken aanboden van de verschillende leerlingen als aandenken aan deze school. Elk van ons kinders en tevens de docenten mochten een ets of linosnede mee naar huis nemen met daarop een persoonlijke boodschap van de school zelf, superlief! Ik heb nog even emailadressen uitgewisseld met de docenten en ze gewezen op de website van mijn moeder en van mijzelf, zodat ze een beetje een idee hebben van hoe we in Nederland werken met deze technieken. Ook heb ik moeten beloven om in ieder geval een digitale versie van mijn eigen werk en dat van mijn moeder op te sturen. Vooral toen ik verteld dat wij samen een boek gaan schrijven over de verschillende manieren en technieken van het hedendaagse etsen.

Na de lunch in hetzelfde sjieke en koude hotel van de dag ervoor mochten we weer terug naar de kunstschool en tot mijn grote vreugde stonden daar Anel en Ismael op de binnenplaats; de twee katten van het toneelstuk van Valentijnsdag. Het was lang geleden voor mij dat iemand mij in zo'n korte tijd zo had weten te raken, maar deze donkere ogen van Ismael hadden ook nu weer, net als bij het Valentijnsfeest, een enorm sterk effect op me. Wat is het dan toch een rottige gewaarwording om je te realiseren dat het hele leven vol afscheid zit en dat voor ons twee dat moment vandaag ook weer was gekomen.

Terwijl de rest van de groep moest luisteren naar het verhaal van de vijf Cubaanse gevangen in de VS en het onrecht wat hiermee gepaard gaat, heb ik met een klein schuldgevoel een middagje gespijbeld met Anel en Ismael. Op een gegeven moment kwam de grafiekdocent ook bij ons op de stoeprand zitten en dit bleek de broer van Ismael te zijn. Even later werd ik ook nog voorgesteld aan zijn moeder, die bij de administratie van de kunstschool werkte. Verder heel fijn weer zitten kletsen met z'n drietjes en een boek van ze gekregen met hele bijzondere afscheidsteksten van beiden erin.

Onze middag werd afgesloten met echt opera-gezang in de school van de Lyrica. Na het emotionele afscheid met Ismael was ik de rest van de middag en avond nog behoorlijk van slag en een tikje afwezig in de bus. Ik merkte op een gegeven moment in mijn gestaar dat de bus stilstond en kwam tot de realisatie dat we het volgende hotel bereikt hadden in San Antonio de los Banos in de nieuwe provincie Artemisa, vlakbij Havana. Hier ben ik een beetje als een zombie langs het lopend buffet gelopen, heb een hapje gegeten en wilde eigenlijk alleen nog maar in mijn bedje liggen dromen van die trieste donkere ogen.

Gelukkig wisten mijn collega's mijn erg goed af te leiden, want wij moesten de leerlingrapportage nog afmaken. Door alle drukte aan boord vóór aankomst op Cuba, was nog niet alles af. Het was heerlijk geweest om Monique een weekje bij ons te hebben en om zowel voor ons als voor de leerlingen met een relatief objectief persoon alle problemen en zaken aan boord door te spreken, maar tegelijkertijd was onze werkdruk weer enorm toegenomen door al haar goede ideeën. Dit leidde bij mij zelfs de laatste dag vóór aankomst tot een behoorlijke migraine aanval van anderhalve dag. Ik heb Monique dan ook moeten beloven om vakantie te pakken in Cuba en datzelfde dwingende advies heeft ze ook aan Jaap en Joost gegeven (Sacajawea en Lambert waren al zo verstandig geweest om in de vorige oorden hun rust en vakantie te pakken).

Wij zijn dus deze avond met zijn vijven om de laptop van Jaap heen gaan zitten en met onze laatste bergjes energie keihard gewerkt aan de rapportage. Daarnaast was het ook erg fijn om weer eens echt eerlijk met zijn vijven te kunnen spreken over de hele reis en onze onderlinge samenwerking en communicatie. Je merkt toch dat als je zo'n vier maanden non-stop bezig bent geweest, dat er op een bepaald moment echt aan jezelf gedacht moet worden. We liggen elkaar nu met zn vijven beter dan ooit, weten zeer productief en creatief te brainstormen en voelen en vullen elkaar weer goed aan.

 

Woensdag 15 februari 2012

Het grote nadeel van zo'n fantastische avond met de lokale bevolking openbaarde zich direct de volgende ochtend aan me: we moesten weer om zeven uur ontbijten met z'n allen. Ik merkte toch wel enigszins dat 3 a 4 uurtjes slaap net niet helemaal genoeg zijn om lekker fit de dag te beginnen. Gelukkig was het vroege opstaan zeker niet voor niets, want we mochten deze hele dag genieten van de vervolgopleiding van de basisschool. In de school ernaast zaten de talenten tussen de 15 en 18 jaar en zij hebben ons versteld doen staan van hun zang-, dans- en muzikale kwaliteiten. Een fantastische band, een prachtig zangkoor en fantastische individuele optreders deden ons dansen en springen en juichen en klappen.

Na 's middags in een sjiek hotel vlakbij in de stad geluncht te hebben (en bijna bevroren te zijn door de Airco aldaar), mochten we 's middags terug voor nog een portie. Nu mochten we ook zelf iets laten horen en dat lieten onze kids zich geen twee keer zeggen. Siebrand en Floris wisten op de klarinet het Wilhelmus eruit te persen, Jules durfde het aan om zijn zelfgeschreven nummer van de bonte avond te gehore te brengen en Joost, Wouter en Yoram speelden afwisselend zelf piano, gitaar en drums of begeleidden onze vrouwelijke zangtalenten.

Vol trots en dankbaarheid voor de lieve attenties bij vertrke stapten we de bus weer in. Deze bracht ons nu naar een soort bungalowkamp, waar we werden verdeeld in allemaal schattige huisjes/chalets/hutjes. Nadat onze kinders nog even van het zwembad gebruik hadden gemaakt en heerlijk hadden gegeten in een oude tabaksschuur, mochten ze met de Adonis (ja, zo heette de salsa-leraar echt) nog wat salsalessen doen en karaoke-pogingen. Ik heb hier niet zoveel van meegekregen, aangezien ik om 20:00uur mijn kussen al had gevonden om wat slaap in te halen.

Dinsdag 14 februari 2012

Vanmorgen moesten we ons al om zeven uur 's ochtends melden in de eetzaal voor het ontbijt. Aangezien we pas om half negen zouden vertrekken met de bus, ben ik heel lui in mijn pyama naar beneden gewandeld. Heerlijke pannenkoeken, omeletjes, broodjes en fruit stonden daar op ons te wachten. Na lekker gesmikkeld te hebben, ben ik uitgebreid gaan douchen en aankleden en was nog maar net op tijd voor de bus.

Pepe bracht ons allen naar de lokale basisschool, waar de kinderen overdag lange lesdagen maken en niet alleen normaal onderwijs genieten, maar daarnaast ook nog de helft van de tijd lessen krijgen in hun eigen specialisatie. Voor deze specialisatie bestond er de keus uit zang, muziek of dans. We werden na de welkomsttoespraak van de directeur getrakteerd op twee achtjarige jongens met een muziekstuk op viool en vervolgens kwam er een prachtige kleine meid van een jaar of tien ons versteld doen staan van haar stem. Met een mooi gevoelig lied wist ze mij zo te raken, dat ik het niet meer droog kon houden.

Alsof het niks was sprak ze na afloop de woorden "gracias" en "adios" en liep zonder blikken of blozen het zaaltje weer uit, waarop wij naar de danszaal bovenin de school werden gebracht. Hier hebben we tot het middaguur onze ogen uitgekeken naar verschillende optredens van ballet, moderne dans, traditionele dans, folklore en echte afrikaanse en latijns-amerikaanse dansen. Wow zeg, wat een talenten allemaal daar tussen de leeftijd van ongeveer 6 en 16 jaar. Het ene optreden werd telkens weer overtroffen door het volgende.

Voor de lunch werden we wederom teruggebracht naar ons hotel. Nadat we hier van het heerlijke lopende buffet had genoten, zette de bus weer koers naar dezelfde school. Ik ben die middag even in het hotel gebleven en heb lekker bijgeslapen in mijn luxe en zachte bedje. De kinderen mochten echter deze middag zelf meedansen en meetrommelen en eens kijken of hun eigen talenten pasten bij die van de Cubaanse leerlingen.

Die avond na het eten zijn we met de hele groep de stad ingelopen. We waren al de hele dag overal door wildvreemden voortdurend gefeliciteerd, want het is natuurlijk Valentijnsdag. Dit is in Cuba een veel grotere feestdag dan in Nederland, want ze vieren hier op grote schaal de dag van de liefde. Niet alleen voor stelletjes, maar alle liefde in de wereld valt hier in hun optiek onder. Felicidades en El Dia del Enamorades (ofzo)! Wij warne uitgenodigd in het prachtige oude theater van de hoofdstad van deze provincie om naar een toneelstuk van de lokale toneelvereniging te gaan kijken.

Samen met de leerlingen van de basisschool die we die dag bezocht hadden, hadden we het hele theater voor onszelf. We voelden ons ontzettende VIP's, vooral toen we ook nog een toespraak kregen van de regisseur van het stuk voor aanvang. Joost stond er prachtig bij als tolk in de spotlight en moest zichtbaar moeite doen om serieus te blijven toen de regisseur vertelde dat het stuk ging over een kat met een identiteitscrisis. Hij wist namelijk niet of hij nou een kat of een muis was. Een soort kinderverhaal met hele diepe dubbele betekenis dus en veel moraal erin.

De kostuums en het decor waren prachtig, maar van het verhaal konden we natuurlijk geen woord verstaan. Het was allemaal helemaal in het Spaans en daardoor voor ons erg langdradig, maar toch was het leuk om op zo'n culturele manier een avondje uit te zijn. Het allermooiste was nog dat we bij de uitgang van het theater een beetje de omgekeerde wereld ervoeren. In plaats van dat wij zenuwachtig stonden te wachten op de acteurs in de hoop dat ze met ons op de foto wilden, was het juist de katten zelf die met ons op de foto wilden. Echt heel grappig!

Terug in het hotel bleek er een enorm groot Valentijnsfeest gaande te zijn bij het zwembad, inclusief dansers, band en DJ. Overal stonden romantisch gedekte tafeltjes om het zwembad heen en Joost en ik besloten dat het niet meer dan normaal was om ons hierin te mengen. Op een gegeven moment zag ik de acteurs een stukje verderop van ons staan. We zijn op ze afgelopen om even te zeggen hoe leuk het was geweest en voor we het wisten werden we uitgenodigd om deze Valentijnsavond met ze mee te vieren. Voordat ik er erg in had was het alweer drie uur 's nachts en hadden we prachtige intense gesprekken gevoerd met deze twintigers over het huidige Cuba en hoe zij dit ervaren. Ze spreken in tegenstelling tot Panama allemaal een redelijk woordje Engels, dus had ik Joost gelukkig niet voortdurend nodig om aan de zinnen een touw vast te knopen.

 

Maandag 13 februari 2012

Na een behoorlijk heftige reis wisten we eindelijk de Marina Hemingway van Havana in Cuba te bereiken om 10:30uur vandaag. Toen begon het circus aan controle van de Cubaanse instanties. Gezondheidsinspecteurs, hygiënecontroleurs, drugshonden, bevolkingsgezondheidsinstanties en nog veel meer Cubaanse officials hebben het hele schip uitgekamd en alles onderzocht. Vervolgens konden we na een mager kopje soep voor de lunch van boord en moesten we allemaal nog onze tas en ons paspoort laten controleren bij de immigratiedienst. Toen kon eindelijk onze Cuba expeditie officieel beginnen.

We stapten onze enorm grote touringcar in, het vervoermiddel waar we de komende twee weken aan vast zouden zitten. Onze privé-chauf Pepe en onze privé-gids Marguerita begroetten ons hartelijk. We begonnen onze reis in westelijke richting met als eindbestemming Pinar del Rio in de provincie Pinar del Rio in hotel Pinar del Rio. Onderweg hebben we nog wat pogingen ondernomen om ergens een hapje lunch te scoren, maar nergens vonden we een plekje waar ze dollars of euro's wilden accepteren. Aangezien we nog geen kans hadden gezien om geld te wisselen, zat er niks anders op dan door te rijden naar het hotel in de hoop daar iets te kunnen regelen.

Tot onze grote vreugde zaten we rond 15:00uur eindelijk uitgehongerd aan heerlijke pizza's en pasta's in het hotel, zonder uberhaupt nog ingecheckt te zijn. Nadat onze buikjes lekker vol waren gegeten, kon iedereen zich naar zijn kamer begeven. Toen begon het ons allen ook op te vallen dat we in een vrij sjiek hotel waren terecht gekomen; 2-persoonskamers met elk een eigen badkamer, een prachtig groot zwembad, winkeltjes een een gezellige lobby met bar vol lekkere frisdranken en hapjes.

Toen we die avond de eetzaal inliepen en het uitgebreide en prachtige lopend buffet zagen waren we helemaal in de zevende hemel. Wat een luxe zeg, dat waren we toch al een hele tijd niet meer gewend! Na het eten is Sacajawea nog alle kamers afgegaan om onze kinders te ontluizen, maar los van een enkele neet hier en daar, bleek iedereen luisvrij te zijn! Zullen de Cubanen ook vast erg fijn vinden dat we die etters niet hun land ingebracht hebben!


Pagina laatst bijgewerkt door Mappits op 25-02-2012 11:58